Sunday, December 23, 2012

Vлгэр Дууриал

Khovdod 2 jil ajillasan Amerik nuhur sayhan huduunii huuhduudiin bolovsrold dutagddag neg chuhal zuiliin talaar helsen yum: ter ni huduud ulger duurial bolohuits, role model-uud tudiilun baidagguy yavdal. Gehdee ene bol huduud uhaantay, manlailagch hun baidagguy gesen ug bish. Harin tedgeer ulger duurial boloh humuus ni ihenhidee dotooddoo surguuli tugssun, hedii nutag ornoo henees ch iluu medeh bolovch Ulaanbaataraas tsaadahiig hardagguy, harah ch tudiilun shardlagaguy humuus baidag. Iim nuhtsuld Mongold tuiliin ih dutagddag gants Mongoloo tudiiguy gadaaduudiin setgelgeeg saitar oilgodog, tednii davuu taluudiig Mongoldoo avchirch, uursdiinhuu ontslogiig tedend taniulj chaddag humuus turj garah incentive bii boloh bolomjguy bolj baigaa yum. Medeej ene bol huduud husel ermelzeltey, uuriinhuu chadlaar gadaad hel ezemshsen huuhed baihguy gesen ug bish, harin uuniig huduu deh asar ih medlegiin bololtsoog bid aldaj baigaagiin neg ilerhiilel, dohio gej oilgovol zohiltoy.

Tegvel yur ni niit Mongoliin nuhtsuld bidend, uguy yadahnaa 15 nastay duud mini role model bolj chadah hun hen baina? End bi hoyor zuiliig shalguur bolgoj avch uzlee: 1. Mongoldoo ner hundtey, hiij buteedeg, olnii tanil baih. Uuruur helbel Mongoliinhoo nuhtsul baidliig sain oilgodog; mani met shig Mongol hunii tarhind naalddagguy tengeriin zuil yaridagguy gesen ug. 2. Delhiid nuur ulailgahaarguy medleg, bolovsroltoy baih. Mongoldoo baihdaa hedii hamgiin uhaantay hun met bolovch hiliin dees alhahaaraa neg bol yum medehguygee medeed pag boldog, ali esvel arvan jiliin huuhed shig yavtsuu medlegee duviilgudug humuus Mongoloor bishguidee neg bii (ter utgaaraa jishee ni Amerikiin usvur uyeiihnii shuteen Ayn Rand-iin ulaan fan Temuujin shuud hasagdaj baigaa yum).

Minii huvid yag odoo tiim hoyor role model tolgoid orj irj baina: ehniih ni Sanjaasurengiin Oyun, udaah ni Damdinii Tsogtbaatar (i.e. Baigal Orchnii Yamnii suuliin hoyor said :)). Ene hoyor hunii Mongol dahi ner hundiin talaar yariad yahav. Namiin yalgaanaas garch irdeg shuumjleluudiig es tootsvol huvi huniih ni huvid uneheer ulger jishee avahuits. Nuguu talaasaa asuudliig mash tsegtsteygeer harj, systemteygeer avch uzdeg chadvaraas ni haduurah durtay manai Mongolchuud, yalanguya zaluuchuud bid mash sain suraltsah heregtey. Edgeeriin deer gadaadiinhniig setgelgeeg oilgodog, tedend uursdiiguu buren duuren oilguuldag chadvaraas ni bid yah argaguy ulger duurial avuushtay.

Oyunii talaar ihenh humuus hangalttay meddeg bolhoor end jishee bolgood Tsogtbaatariin sayhan unshsan lektsiig tavilaa. Ene lektsen deer yalanguya asuudliig herhen uur untsguus tailbarlaj, yaj zadalj, bagtsalj baigaag ni anzaarahguy baihiin argaguy. Lektsen deer suuj baisan gadniihan ch gesen uund ni tatagdaj, Mongoliin baigal orchnii talaar negeehen oilgolttoy bolson gedegt ni ergelzehguy baina.



Tanii huvid bidend uur ulger jishee avahuits humuus baigaa bol door comment heseg deer bichne uu (to avoid cliches, please don't say Chingis Khaan or your mom and pa).

5 comments:

Anonymous said...

oyunii hamtran zutgegch enhbat yasin? nariin sain mdq ch forum nevtruulgiig hutuldug bsniig sanaj bna ter ued ih zuv asuultuud asuugaad bdag bsan

mun ehnii shaardlagiig in ul tootsvol ner devshuuleh hun neleen hed baigaa l yum bna jisheen asuult sambariin TG -s ehleed

Anonymous said...

Vneheer vnen.
Mongold inspiration avahaar role model humuus garin huruund bagtahaar(?) tsuuhun bii.Ene hun gaigu (?) geed harahaar bas hudlaa l helberdsen neg l ih yarisan bardam am naas uur yumgui humuus l baidag.

Ganzorig said...

Саяхан Tipping point уншиж байхад black community доторх role model-ийн тоо тодорхой түвшнээс багасаад эхэлмэгц хүүхдүүдийнх нь сургууль завсардалт, жирэмслэлт зэрэг үзэгдэл 2 дахин нэмэгддэг тухай судалгааг дурдсан байсан нь санаанд орчихлоо.

Манайд энэ асуудал хурцаар тавигдаж байгаатай бүрнээ санал нийлнэ. Номоор аваад үзэхэд л, хүүхэд залууст үлгэр дууриал болох учиртай монгол хүмүүсийн тухай бодитой, уншууртай намтар ном ховор байдаг. Харин "Ууган" мэтийн ном ганц нэгээрээ ч боловч гарч эхэлж байгаа нь бас сайшаалтай яа. (Бас чиний надад сануулсанчлан "Алаг жарны бодрол"-ыг орхиж боломгүй)

Anonymous said...

MNB-iin "Face to Face" nevtruulgiin host Sodontogos. Mongold hun bur medehgui baij boloh ch todorhoi hemjeend tanigdsan gej bodoj bna. Mergejilee yah argagui tugs ezemschsen mundag bolovsroltoi emegtei shig sanagddag. Naddaa bol "Role Model" elbeg bolno.
Bas "Newcom"-iin CEO Bold gaigui tsegtstei, oilgomjtoi yaridag yum shig sanagddag. Medleg bolovsrol ni "delhiin tuvshin"-d hurehuits esehiig ni medehgui yum.Yamartai ch nileen turshlaga hurimtluulsan, umnuu tavisan zorilgotoi hun shig haragddag. Banker boloh sonirholtoi huuhduuded "Role model" bolj boloh l yum.
Yag unendee "Role Model" boloh tuvshnii olond tanigdsan hun Mongold olohod hetsuu. Harin uuriin chadvaraar surch bolovsrood ergen toirniihoo humuust nuluuluud yavj bui humuus bishguidee olon gej bodoj bna.

Anonymous said...

Gurav dah buyu hamgiin chuhal component n humanist uzel bodol yum bolov uu?
Medleg chadvaraar, ner hundeeree zovhon ooriin/heseg buleg humuusiin erh ashigin toloogoos gadna nigmiin sain saikhany toloo setgen hodolmorloh. Medleg, chadvarig hoyordogchoor ezemshij boldogoos humanist uzel bodol n oldmol baih n barag ugui. Jjinheneesee role model boloh, huniig tatah huch bol dotroos gerelteh medleg, setgel hoyor.

clouds