Saturday, November 15, 2014

Plaster Cast of a Living Human Being

So suppose someone has, in the strict sense, learned a system of philosophy—for example, that of Wolff. They would have in their head all the axioms, explanations, and proofs, together with the structure of the whole system, and they would be able to count everything off on their fingers. However, all they would have would be a complete historical knowledge of Wolff's philosophy. They know and judge only as much as has been given to them. If you criticise one of his definitions, they won't know how to come up with an alternative one. They have taught themselves on the basis of someone else's reason—but the capacity to imitate is not the capacity to be creative. In other words, the knowledge did not arise in them from reason. Although, objectively, the knowledge is certainly an instance of rational knowledge, in the learner as subject it is merely historical. They have understood and remembered, that is, they have learned well; but they are no more than a plaster cast of a living human being. Knowledge that is objectively rational can only originally have sprung from the reason peculiar to humans. So knowledge in the subject can also be called rational only if it is drawn from the universal sources of reason. And the same sources, namely principles, give rise to criticism and even rejection of what has been learned.
Kant, Critique of Pure Reason, B865

Thursday, November 13, 2014

Positive Difference through Public Service

I have plenty of regrets about my time in public service, starting with all the pain I caused my family, through my absences as well as my public notoriety.

[...]I loved my work in government, and I’m proud of what I did in public life, but I couldn’t do it forever.

[...]I also hope this crisis encourages Americans to reconsider the value of strong public institutions and capable public servants. When we were successful in limiting the damage, it was with the force available only to governments and central banks. And there is no viable strategy for reducing the damage of future crises that does not depend on strong government rules and oversight, and the ability to attract talented people to oversee the system. The success of our financial rescue did not solve the many problems we still face as a nation, from high levels of poverty to global warming to appalling inequality in access to quality education and health care. These challenges will require better government—not necessarily more government, but smarter policies, designed on the merits, less distorted by politics and money. It would be good for the country if we could bring a similar level of creativity and ambition and force to these challenges, along with the quintessentially American pragmatism that helped keep us out of the financial abyss.

There are lessons for the world in our mistakes as well as our successes. My hope is that they won’t have to be rediscovered in the fires of the next crisis.

[...]Public service is filled with opportunities to make a positive difference, but it comes with challenges. I did it for twenty-five years because I believed in the cause and loved the craft of economic policy. But that would not have been true without the people around me who chose to devote some or all of their careers to serving their country.
from Timothy F. Geithner, Stress Test: Reflections on Financial Crises

Addendum: Geithner’s private farewell to Obama and Treasury staff

Wednesday, October 22, 2014

The Sentence of the Day

"Амьдралын урт харгуй урдамнай гэрэлтэнэ..."
- С. Эрдэнэ, "Халхын заяат харгуй минь," Улаанбаатар 2002, 32-р тал

Sunday, October 19, 2014

Горовиц в Москве, 1986 год

One piece of music that I keep revisiting:

During the latter part of the concert, watching this 82-year-old genius play, I found mist forming in my eyes for some mysterious reason I could not explain. I was not sad. I was exultant. It had something to do with my pride, at that very moment, in being part of the same civilisation that this great and endearing man playing the piano was part of.

Almost at the same time instant I felt the suggestion of tears in my eyes, the television camera left Horowitz’s fingers on the keyboard and dissolved to the face of a Soviet citizen in the audience. His eyes were closed, his head tilted slightly backward so that his face was up… and one lone teardrop ran down his cheek...

It was the same teardrop running down mine.

Tuesday, October 14, 2014

"Finding a new flavor that was ours"

“We had the idea: let’s use local products here,” [Rene Redzepi] told me the next morning. We were at a diner, making a caffeine stop on the way to a beach at Dragør—a town on the Øresund Sea, about twenty minutes from the outskirts of Copenhagen—where he likes to forage. “But I was very unhappy at first. Why? Because we were taking recipes from other cultures, serving essentially the same ‘Scandinavian French’ food, and just because you’re using local produce to make that food doesn’t mean you’re making a food of your own culture. I started asking myself, What is a region? What is the sum of the people we are, the culture we are? What does it taste like? What does it look like on a plate? It was a very complex thing for us—the idea of finding a new flavor that was ‘ours.’”
"The Food at Our Feet: Why is foraging all the rage?"

+ Anthony Bourdain: 'Let's have a bite of flowers...'

Ethics vs. Morality

Саяхан гарсан "100 чухал сэдэв: Ёс зүй" нэвтрүүлгийг тойрсон яриандаа манайхан ethics, morality хоёрын ялгааны талаар баахан элийрэв. Яг Монголоор энэ хоёр ухагдахууныг сүүлийн үед юу гэж тогтохоор болсон юм бол мэдэх юм алга (justice-ийг жишээ нь "зүй ёс" гэж орчуулдаг болсон байна лээ). Юутай ч Steven Lukes-ийн ойрмогхоны нэг номонд ethics, morality хоёрыг яаж ялгасныг нь энд ишлэе:

"The moral" can also be distinguished from "the ethical." This latter way (which descends from Hegel's distinction between Moralität and Sittlichkeit) involves postulating a different and narrower sense of "moral" that derives from Kant. In this view, morality denotes something that is both more severe and more abstract; and it is seen as applying anywhere and everywhere. It directs attention to the duties or obligations I have to other human beings viewed, from the standpoint of justice, as possessors of rights. The ethical, by contrast, refers to the values and ideals that inhere in one or another specific way of life--and these will, of course, be multiple and sometimes mutually incompatible. Ronald Dworkin, the legal theorist, captured the core of this distinction when he wrote that "ethics includes convictions about which kinds of lives are good or bad for a person to lead, and morality includes principles about how a person should treat other people."
Moral Relativism by Steven Lukes, p. 135

Sunday, October 12, 2014

Эрлийз Цариг Оршвой

By 1860, seven different gauges were in use in America. Just over half of the total mileage was of the 4’8½” standard. The next most popular was the 5-foot gauge concentrated in the South. As things turned out, having different gauges was advantageous to the South, since the North could not easily use railroad to move its troops to battle in southern territory during the Civil War. Noting this example, the Finns were careful to ensure that their railroads used a gauge different from the Russian railroads! The rest of Europe adopted a standard gauge, which made things easy for Hitler during World War II: a significant fraction of German troop movements in Europe were accomplished by rail.
"History in Motion - Railroad Gauges: A Standards Battle" by Carl Shapiro and Hal R. Varian (excerpt from Information Rules)

Saturday, September 27, 2014

"The core of it—the expression"

I was looking for the core of it—the expression. You would have no jazz without blues out of slavery—that most recent and particular version of slavery, not us poor Celts for example, under the Roman boot. They put those people through misery, not just in America. But there’s something produced by its survivors that is very elemental. It’s not something you take in in the head, it’s something you take in in the guts. It's beyond the matter of the musicality of it, which is very variable and flexible.
from Keith Richards, Life, p.84

Tuesday, September 09, 2014

Realpolitik at Play

Secretary Kissinger: Incidentally, I joked with the Mongolian Foreign Minister that I would visit his country. He took me seriously and extended me an invitation. Should I pay his country a visit? (Laughter) Seriously, there are no U.S. interests in Outer Mongolia, other than creating a sense of insecurity in other capitals. I don’t have to pursue this. I want your frank opinion.

Vice Foreign Minister Ch’iao: Considering this question, our position has been the same since the Yalta Conference. I’ve always told this to the Doctor. Maybe I am wrong, but you talked with Premier Chou about this.

Secretary Kissinger: Yes, but I don’t know how you would view American efforts to establish relations with Outer Mongolia. I know your historical view and what it represents.

Well, I can defer a decision until a later occasion. The only reason to go is to show activity in this area. But if you object—to a visit by me—I won’t go. Diplomatic relations, that we’ll do. (To Ambassador Habib:) Where do we stand on this?

Ambassador Habib: We have had no response.

Mr. Solomon: I believe their northern neighbor objects to Mongolia establishing relations with us.

Vice Foreign Minister Ch’iao: There are two aspects to the situation there. We maintain diplomatic relations [with the Mongolian People’s Republic], so there is no question of law. But this is really just a puppet state. It is in a situation of being occupied. So in such circumstances you will have to decide [whether or not to visit].

Secretary Kissinger: No, I can tell you now that it won’t be done.
FRUS, 1969-76, China. Kissinger's comments to Qiao Guanhua on Oct. 2, 1974.

Hat tip to Sergey Radchenko.

Sunday, September 07, 2014

Interview on Running

Эртээд саваагүйтэж яваад Гэрэг сэтгүүлд гүйлтийн талаар нэг ярилцлага маягийн юм өгөөдөхсөн чинь өнөө Harold Bloom-ийн "ном зохиолчоосоо илүү ухаантай байдаг" гэдэг шиг сая харсан чинь надаасаа хэтийдсэн жаахан ичмээр эд болчихож.

1. Анх гүйж эхлэх болсон тань юунаас үүдэлтэй вэ?

Би коллежид байхдаа сургуулийнхаа урт сэлүүрт завины (rowing) багт хичээллэдэг байлаа. Энэ бол хүний тэвчээр, сэтгэлийн тэнхээг эцэст нь хүртэл шавхдаг хамгийн хүнд хэцүү спортуудын нэг. Харамсалтай нь төгсөөд буцаж ирэхэд Монголдоо энэ спортоор цааш үргэлжлүүлээд хичээллэх боломж байгаагүй юм. Ингээд гүйдэг боллоо. Нэг талаараа гүйлт тэсвэр хатуужил, сэтгэлийн тэнхээг шалгадгаараа өмнө хичээллэж байсан урт сэлүүрт завины спорттой төстэй байсан бол нөгөө талаараа өөрийгөө, орчин тойрноо огт өөрөөр олж харж, мэдрэхэд тусалсан юм. Өөрөөр хэлбэл өнөө зохиолч Муракамигийн хэлсэнчлэн нэг ёсондоо урт амьдрах гэж биш харин амьдралыг бүрэн дүүрэн мэдрэх гэж гүйдэг болсон хэрэг.

2. Эхний үеийн хүндрэл, шантрах мэдрэмжийг давсан түүхээсээ хуваалцана уу?

Өмнө нь өөр спортоор эрчимтэй хичээллэдэг байсан тул эхэлж гүйхэд ямар нэг хүндрэл байгаагүй. Харин шантрах мэдрэмж бол одоо ч гүйх тоолонд төрдөг. Хүмүүс энэ мэдрэмжийг чухам хэрхэн хүлээж авдаг юм бол бүү мэд. Харин миний хувьд энэ бол гүйх үеийн хамгийн чухал хэсэг. Чухам энэ үед л би өөрийнхөө хэмжээ хязгаарыг мэдэрч цаашаагаа явах сэтгэлийн тэнхээ, биеэ бодлоороо захирах чадалтай эсэхээ мэдэж авдаг.

Хэрвээ шантарч, өөрийн бие чадлын хязгаарт хүрч чадаж байвал би өөрийгөө бүрэн дүүрэн мэдэрч чадаж байнаа гэсэн үг. Нөгөөтэйгүүр гүйсээр ямар ч тэнхээгүй болохын цагт цааш дахин нэг алхам явж чадаж байвал өөрийн хэмжээ хязгаарыг тэр хэрээр тэлж байгаа хэрэг. Хүн өөрийн хүрч чадахгүй гэж бодсон газраа хүрч, хийж чадахгүй гэж санагдсан зүйлээ хийж чадахаас өөр сайхан мэдрэмж өөр юу байх билээ...

3. Гүйхийн эрүүл мэндэд ашигтай талын тухай хүн бүхэн мэддэг. Харин таны хувьд гүйх нь юуг илэрхийлдэг вэ. Ямар онцгой тал нь тэгтлээ татдаг хэрэг вэ?

Миний хувьд доорх гурван шалтгаанаар гүйх дуртай. Энэ бол хүн болгонд адил байх шаардлагагүй бөгөөд хүн бүр гүйх тусам өөрийгөө хурцалдаг, урам зориг өгдөг шалтгаануудыг илүүтэйгээр таньж мэддэг байх.

Нэгт, гүйлт намайг илүү сайн хүн болгодог гэдэгт би итгэдэг. Хэдий утгагүй, заавал шаардлагагүй ч өглөө бүр өөрийгөө хүнд хэцүү гүйлтээр сорих нь өдрийн туршид тохиолдох ямар ч бэрхшээлийг түгдрэлгүйгээр даван туулахад тусалдаг. Гүйх тоолондоо өөрийн шантрах мэдрэмжтэй тулж, ямаршуухан хэмжээ хязгаартайгаа мэдэж авсан хүн илүү даруу төлөв байж, амьдралд жижиг ч гэлтгүй бүх зүйлсийг илүүтэйгээр нандигнан хайрладаг.

Хоёрт, гүйлт надад амжилтад хүрэхэд уйгагүй хөдөлмөр ямар чухлыг үргэлж сануулдаг. Шууд л орноосоо босоод марафон гүйчихдэг хүн гэж хаа ч байхгүй. Дөнгөж эхэлж гүйж байгаа хэн ч 1-ээс илүү км гүйж чаддаггүй. Хамгийн гол нь шантралгүй өдөр бүр тэрхүү 1 км-ээ алхам алхмаар ахиулж чадсан хүн л хүссэн амжилтдаа хүрнэ. Амьдрал ч яг ийм. Ямар ч зүйлийг бага гэж гололгүй, алхам бүрийн төлөө уйгагүй, тэвчээртэйгээр хөдөлмөрлөвөл хэн ч хүссэн зорилгодоо хүрч чаддаг. Үүнийг гүйлт лав миний яс маханд шингэтэл ойлгуулж өгсөн юмдаг.

Гуравт, би бусдын өмнөөс гүйдэг. Нэг удаа хамт гүйдэг байсан залуухан Америкийн Ирланд профессороосоо яагаад гүйдэг талаар нь асуутал “бидний эргэн тойронд байдаг гүйх хүсэлтэй мөртөө боломжгүй хүмүүсийн өмнөөс гүйдэг” гэсэн юм. Хэдийгээр энэ өнөөх алдарт Католикуудын гэмшдэг зан нь байж болох ч би өдгөө хүртэл үүнийг дотроо санаж явдаг юм. Өнөөдөр гэрээсээ гараад гүйх хүсэлтэй мөртөө боломжгүй, бололцоогүй өч төчнөөн мянган хүмүүс Монголд бий. Харин би хэдий боломжтой мөртөө гүйхгүй байна гэдэг тэдгээр хүмүүсийн урмыг хугалж буй хэрэг. Би гүйх бүртээ тэдгээр хүмүүсийн өмнөөс гүйж, тэдгээр хүмүүсийг мартаагүй шүү гэдгээ өөртөө сануулахыг хичээдэг.

4. Өдрийн ямар цагт, хотын аль хэсгээр гүйдэг вэ/гүйх дуртай вэ. Яагаад?

Дулааны улиралд Улаанбаатарт гүйхэд хамгийн тохиромжтой цаг өглөө 5-7 цагийн хооронд байдаг. Нар мандсаны дараа, гэхдээ замын хөдөлгөөн эхлэхээс өмнө. Яг л энэ цагуудын хооронд амжиж гүйхгүй бол аюулгүй байдал төдийгүй эрүүл мэнд талаасаа асар их эрсдэлтэй. Машины утаанд хоолойгоо хорсгож, хойноосоо заналтайгаар сигналдуулж үзсэн Улаанбаатарын гүйгч бүр надтай санал нийлнэ байх аа.

Харин дуртай маршрут гэвэл хотын төвөөс Сөүлийн гудамжаар дамжин Энхтайвны гүүр дээгүүр даван цаашаагаа Хурд хорооллын хойд талын замаар явсаар Их тэнгэр орж тэндээсээ Богд уулын бэл дагуу гүйсээр Зайсан хүрч, тэгээд чанх хойд тийш эргэн буцаад Энхтайвны гүүрээр хотын төвд орж ирэх. Ингэж гүйхэд ойролцоогоор 10км болдог бөгөөд хэрвээ хүсвэл замаараа Зайсан толгой дээр гарч өглөөний нарнаар Улаанбаатарыг тольдох их гоё.

5. Гүйх үедээ ямар төрлийн хөгжим сонсдог вэ. Тусгай жагсаалтаасаа танилцуулна уу?

Ямар ч холын зайд гүйгчийн хамгийн сайн хань нь бодол, хөгжим хоёр байдаг. Гэхдээ дан ганц бодолдоо автаад гүйгээд байвал их уйтгартай. Нөгөө талаараа айхтар хашгирсан хөгжим сонсоод өөрийн бодлоо тэр чигт нь хаах бас учир дутагдалтай. Тэгэхээр минийхээр бол гүйхэд хамгийн тохиромжтой хөгжим гэдэг гүйх эрч хүчийг өгөх мөртөө бодож сэтгэхэд саад болохгүй байх ёстой. Энэ бол миний гүйх үедээ сонсдог сүүлийн хоёр жил орчим бараг өөрчлөгдөөгүй шахуу дууны жагсаалт:

Signpost Sound – Who Needs a Road
Rolling Stones – Let It Bleed
Strokes – Under Cover of Darkness
Haik Naltchayan – Daredevil Descent
Matisyahu – Jerusalem
Stone Roses – Sally Cinnamon
RAC – If You Forget Me
Kings of Leon – Use Somebody (RAC Remix)
College & Electric Youth – A Real Hero
The Proclaimers – Sunshine on Leith
Beth Orton – Concrete Sky
Haik Naltchayan – Champs Elysees

6. Гүйгчийн хувьд ямар мөрөөдөлтэй вэ? (Томоохон марафонд оролцох, хувийн амжилт тогтоох гэх мэт)

Мэдээж ямар ч гүйгчийн хувьд Нью-Йоркийн, цаашлаад Бостоны марафоныг амжилттай дуусгах хамгийн том мөрөөдөл нь байдаг. Миний хувьд ч ялгаагүй. Хэзээ нэгэн цагт энэхүү хоёр марафоныг дуусгачихвал лав л үхэхдээ хийж амжсангүй гэж харамсах зүйлс маань нэгээр багасна.

Гэхдээ яг чин үнэнийг хэлэхэд гүйх дуртай хүн бүрийн хувьд битүүхэндээ дээрх хоёр марафоноос ч илүү нэгэн мөрөөдөл байдаг. Тэр нь хамгийн хурднаараа гүйх мөртөө ямар ч хүч гаргаагүй мэт дүүлэн нисэх мэдрэмжийг мэдрэх. Үүнийг үгээр илэрхийлэх хэцүү ч Хайлэ Гэбрэсиласси 2000 оны Сиднейн олимпийн 10,000 метрийн түрүүг авахыг, Бадар-Ууган 2008 оны Бээжингийн алтан медалийг илүү гартай мэт итгэлтэйгээр хүртэхийг харсан хэн ч лавтайяа ойлгоно байх аа.

Thursday, September 04, 2014

Putin Quote of the Day

Господин Президент абсолютно прав: даже в самые трудные для Советского Союза периоды Великой Отечественной войны Япония – тогдашний союзник нацистской Германии – так и не решилась напасть на СССР, что позволило перебросить в конце 1941 года с Дальнего Востока и Сибири на запад части и соединения, которые сыграли решающую роль в битве за Москву.

В этой связи хотел бы привести характерное высказывание одного из высших чиновников императорской армии. Он сказал: «Мы получили начальное военное образование на Хасане, среднее – на Халхин-Голе. Получать высшее не торопимся».
Выступление на торжественном приёме 75-летие победы на Халхин-Голе