Илгээлтийн эзний плэйлист

Хэрвээ өөрийг чинь маргааш илгээлтээр хэдэн сар хөдөө яв гэвэл ямар хөгжим авч явах вэ? Интернэт, харилцаа холбоо байхгүй. Хань болгож авч явж болох ганц зүйл нь аравхан дуу багтах кассеттэй магнитофон. Олон сар элэгдтэл нь сонсох тул хамгийн дуртайгаас гадна амьдралын маань чухал үеүүдийг санагдуулахаар дуунууд байх ёстой болж таарна. Бодож бодож доорх 10 хөгжмийн бүтээлийг кассет дээрээ хуулахаар шийдлээ. Бусад дуртай дуунуудаа гомдоохгүйн тулд сонгосон шалтгаанаа мөн сийрүүлэн бичив. 

1. Ralph Votapek Chopin Nocturne In E Flat, Op.9, No.2

Манайхыг өнөө Орвэллийн хэлдгээр дээд-доод-дунд давхрагийн айл гээд нэрлэчихвэл бараг онох байх. Хуучин нийгмийнхээр бол манайх яалт ч үгүй сэхээтэн айлд тооцогдоно. Тэгсэн хэдий ч хана дүүрэн ном, сонгодог хөгжмийн цуглуулга манайд лав байсангүй. Тавиад байх зай завсар ч гэрт байгаагүй биз.  

Тэгж явсаар 6-р ангид манайд баруунд нэлээд хэдэн жил амьдарсан хүүхэд шилжиж ирэв. Аав, ээж хоёр нь манай нэртэй хуульчид. Хэрэгтэй хэрэггүй мэдээллээр тархи толгойгоо дүүргэж тэрүүхэндээ томордог би англи хэл дээр ном уншдаг, BBC-гийн мэдээ алгасалгүй үздэг түүний хаана ч хүрэхгүй байлаа.

Хагас хугас англи хэлтэй, гадны ертөнцийн талаар бүдэг бадаг ойлголттой надад түүний ярьж, гайхуулж байгаа бүхэн нь асар сонирхолтой байлаа. Надаас ямар нэг зүйл тэрээр сураагүй л болов уу. Харин миний хувьд хүн болж төлөвших чухал үедээ ангийн хүүхдийнхээ ачаар нүдээ улам бүр нээж билээ. 

Одоо бодоход лав л тэдний гэрээс алга болсон Жон Гришэмийн номууд, сонгодог хөгжмийн цомгуудийн ихэнх нь миний гараар орж үрэгдсэн байх. Тэдгээр хэзээ нэгэн цагт төлж барагдуулах ёстой эд хөрөнгө дундаас харин сэтгэлд хамгийн тодхон үлдсэн нь Шопэний ноктюрнуудын CD. 

Тэр дундаа Ральф Вотапэкийн Nocturne in E-flat major-ийн бичлэг бол хөгжмийг надад хамгийн ойртуулж өгсөн нь. Өмнө сонсдог байсан Чайковский, Моцарт, Бетховений бичлэгүүд яагаад ч юм сонгодог хөгжмийг миний амьдралаас хөндий, зүгээр л хүн боловсрохын тулд сонсох ёстой зүйл мэт сэтгэгдэл төрүүлдэг байсан. 

Харин Шопен бол бүтээлийг нь сонссон хүн бүрт зөвхөн өөрт нь зориулж туурвисан мэт сэтгэгдэл төрүүлдэг онцгой хөгжмийн зохиолч. Өсвөр насны хүүхдийн дүрдээ итгэсэн, бодолд автсан, тунирхаж гоморхсон бүхий л үед найдвартай хань бологч нь Шопен байлаа. Ямар зүйлийг мэдэрнэ, яг түүнийг нь Шопен хөгжмөөр илэрхийлдэг байсан хэрэг. Ингэж урлаг, амьдрал хоёр бие биеэ нөхдгийг анх ойлгож авч билээ. 

2. Honey and the Greek - Virus

Бэрлинд коллэжид суралцсан 3 жил маань нэг мэдэхэд л өнгөрчихсөн байж билээ. Асуудлыг задалж шинжлэх урлагт суралцсан тэр хэдэн жилийг энэ түүхт хотод өнгөрөөсөн маань яах аргагүй их хувь завшаан.  

20-р зууны эцэс хуртэлх дэлхийн түүхэнд бадарсан ихэнх галын оч нь Бэрлинд үсэрч байв. Брандэнбүргийн хаалгаар нэвтэрч өнгөрөхөд л тэдгээр баганы дундуур өмнө нь Наполеон, Хитлэр, Жуков алхаж, эрх чөлөө рүү тэмүүлсэн мянга мянган Зүүн Германчууд түрэн гарч байсан түүхийн үргэжлэл нь болчихно. Ганцхан хаалга л ийм олон түүхэн үйл явдлын гэрч болсон байхад бүхэл бүтэн хот ямаршуухан түүхийг хүүрнэх нь ойлгомжтой. 

Үүнээсээ болоод ч юм уу ер нь Бэрлинчүүд баргийн зүйлд хөл алдана гэж үгүй. Үхэхийг хүртэл үзсэн тэд өөрсдийн шулуун яриа, эрх дархтныг үл ойшоодог Schnauze буюу хоншоортойгоороо алдартай. Чөлөөтэй сэтгэдэг, хэв маягт баригддаггүй энэ чанар нь Бэрлин хотыг чөлөөт уран бүтээлчдийн зорин очдог газар болгосон түүхтэй. 

Дээрх Honey and the Greek бол манай ангийн Америк бүсгүйн хамтлаг байгаа юм. Дэлхийн өнцөг булан бүрээс урлагийн ертөнцөд мөрөө үлдээх гэж Бэрлинд мөрөөдөн ирсэн олон мянган уран бүтээлчийн нэг. Миний хувьд энэ дуу Бэрлинд өнгөрүүлсэн хэдэн жилийг маань төлөөлнө. 

Прэнцлаүэр Бэрг дэх бараг гэрэлгүй шахам клуб. Грек хөгжимчин. Америк дуучин. Үзэгчид нь хоорондоо франц, герман, англиар түгдрэлгүй хөрвөн ярилцах космополитан ертөнц. Вим Вэндэрсийн кино яг дүрээрээ. Хаанаас нь ч харсан хөгшин мөртлөө үргэлж залуугаараа Бэрлинд тонгочсон хэдэн жил маань миний хувьд нандин.

3. Night Train - Зөөлөн 

Night Train-ий “Зөөлөн”-г анх 9-р ангид нийгмийн хичээлийн завсарлагаанаар ФМ радиогоор сонссон юм. Өмнөх орой нь UBS сувгаар клип нь анх гарсан гэх боловч би олж үзээгүй байв. Тухайн үедээ бараг л Oasis-ийн Whatever-ийн монгол хувилбарыг сонсчихсон юм шиг болж билээ. Яах аргагүй дэлхийн шилдэг инди рок хамтлагуудаас хуулсан, суралцсан нь илт. Тэгсэн мөртөө хаанаас нь ч сонссон маргаангүй монгол уран бүтээл. Гоцлол дуучны клип дээрх батга нь хүртэл яриангүй ориг монгол.

2000-аад оны дунд үед тохиосон Монголын нэг чухал сэтгэлгээний шилжилтийн үетэй энэ дуу бас салшгүй холбоотой. Бид хэдий 90 оноос нээлттэй болсон ч гадны оюуны ертөнцийн олигтой өөдтэйг нь зөвхөн 2000 он гаргаж байж л нийтээрээ мэдэрч эхэлсэн. Цөөн тооны гадаадад гараад үзчихсэн айлын хүүхдүүдийг эс тооцвол тэр хүртэл бид Стивэн Сийгал, Майкл Жорданаар л дэлхийн хөгжлийг баримжаалдаг байв.

Дунд сургуулиа тэр үед төгсөж байсан өсвөр үеийнхэн бидний толгойд гадаад дахь ийм баялаг, сэтгэл хөдөлгөм ертөнц дэндүү хол, дэндүү хамааралгүй мэт санагддаг байлаа. Night Train-ий “Зөөлөн” харин энэ inferiority complex-ийг хуу татаж Барууны түвшинд Монголчууд бүтээл туурвиж болох нь битгий хэл өөрсдийн дүрээ шингээн тэднээс илүү гарч чадна гэдгийг харуулсан хэрэг.

4. Noel Gallagher - Half the World Away

Хүний 19, 20 насандаа сонссон дуунууд үлдсэн амьдралынх нь туршид хамгийн ихээр нөлөөлдөг гэсэн судалгаа байдаг юм гэнэ лээ. Миний хувьд 19, 20 насандаа Oasis-ийн b-side дуунуудыг өөд уруугүй сонсдог байлаа. Харин тэдгээр дуунууд над дээр чухам ямар мөр үлдээсэн юм байгаа юм харин бүү мэд. 

Oasis-ийн эхэн үеийн дуунууд бүгд хаашаа ч хамаагүй ямар нэг газар руу яваад өгөх тухай байдаг юм. Бодвол өсвөр үеийн пацан хичээлээ хийхийн оронд илүү сонирхолтой, илүү амттай газар хаа нэгэн газар намайг хүлээгээд байж байгаа даа гэж сэрүүн зүүдэлдэг байсных биз. 

Half the world away 

I've been lost, I've been found 

But I don't feel down 

Тухайн үедээ бүр сургуулиа хаяхаар хүртэл завдаж байсан гэхээр ямаршуухан нөхөр явсан нь ойлгомжтой. Хэрвээ философийн профессор маань тэр нэг хичээлийн дараа азаар Берлинд байдаг зуны сургуулийн талаар хэлээгүй бол өдийд яажшуухан бүдчин явах байсныг бодохоос ч аймар. 

Ийм зүйлийн дундуур туучаад өнгөрсөн тул хэнд ч боловсрол, нөхцөл байдлаас нь үл шалтгаалж хүндэтгэлтэйгээр хандахыг хичээдэг болсон. Хүний амьдралын ганц цэг гэлдрэх заяаг нь тодорхойлж болдог аж.

Энэ талаар Tony Judt-ийн бурхан болохынхоо өмнөхөн бичсэн эссэнүүд дотор их гоёоор буулгасан нь одоо хүртэл мартагддаггүй юм: 

The serendipity of [me becoming a historian] left me with a lasting insight into the precariousness of careers: everything might have been different. […] a prospect that has left me distinctly sympathetic to those who, for reasons of chance or misfortune, find themselves on the wrong side of the line.

Сүүлд дээрх дуунуудыг сонсох гэтэл чихэнд нэг л эвлэж өгөхгүй байж билээ. Хандах зүг маань тогтсоных уу эсвэл намайг бартаатай зам руу хөтлөхөө дөхсөн болохоор нь эмээдэг болсон уу бүү мэд. Ямартай ч амьдралын маань мэдрэг жилүүдийг Oasis-ийн дуунууд лав төлөөлнө. 

5. Ryan Adams - Oh My Sweet Carolina

Тэнүүлч нүүдэлчин мөртлөө эх нутагтаа элэг зүрхээрээ уягдаад гацчихсан ард түмэн билээ бид. Нэгнээ гадаад явахыг их чухал үйл явдал гэж үздэг өгдөг хэрнээ явангуут нь нутагтаа ир гээд даллаад унана. Монгол хүн хэзээ ч Монголоосоо бүр явж чаддаггүй, тэгсэн мөртөө Монголдоо бас олигтой тогтож чаддаггүй юм билээ. 

Арван жилээ төгсөхдөө яаж ч байсан Монголд их сургуулиа дүүргэхгүй гэж өөртөө бат амлалт өгсөн байлаа. Ганц олдох амьдралдаа эрдэм шүүрдэх юм бол хамгийн том далайгаас нь хутгая гэж бодсон байх. Гэхдээ хаана ч очсон, хичнээн ч удсан гэсэн Монгол руугаа буцаад явна гээд тухтай төвхнөж үзээгүй. Энэ хоёр эсрэг тэсрэг хүчний дунд хавчуулагдаж насыг барах хувь заяатай нэгэн бололтой.

I was trying to find me something but I wasn't sure just what

Funny how they say that some things never change

Ryan Adams өөрийнхөө төрсөн Хойд Каролайнад зориудаар очиж тоглодоггүй юм гэнэ лээ. Гэхдээ түүний зохиосон, дуулсан хамгийн агуу дуу нь төрсөн нутгийнх нь тухай. 

Oh my sweet Carolina

What compels me to go?

Oh my sweet disposition

May you one day carry me home

Чухам юу хатгаад нутгаасаа гарч явах гээд байдгийг мэдэхгүй. Яваад яваад бүжиг бүжиж сурснаас өөр ид шид гаргасангүй. Хэзээ нэгэн цагт харин унаган ааль зан маань нутаг руу минь буцаан залах нь дамжиггүй ээ.

6. Liebestod - Richard Wagner

Өөрийн төгссөн коллежоо хүмүүст танилцуулж ярихаар ихэнх нь итгэдэггүй юм. 50 хүрэхгүй оюутантай. Тэгсэн мөртлөө ланжгар сургуулиудын шошготой 10 гаран профессортой. Нэг ангид 3 хүүхэд байх нь энгийн үзэгдэл. Гол хийдэг зүйл нь Барууны соёл иргэншлийн тулгуур бүтээлүүдийг уншаад олон хуудас эссэнүүд бичнэ. Тэгээд багшийнхаа өрөөний дугуй ширээг тойрч суугаад багш оюутан гэлтгүй бүгд Сократын арга барилаар хоорондоо хэлэлцэнэ, мэтгэлцэнэ. 

Энэ өгүүлбэрийн цаана ямар санаа байна? Яагаад 29-р хуудасны 3-р абзацын хоёр дахь өгүүлбэр дээр энэ үгийн оронд тэр үгийг ашиглав гэж асууна. Энэ машинаар ороод би боловсорчихсон амьтан болоод гараад ирсэн гэвэл худлаа. Гэхдээ боловсролыг олж авах явцад хүн өөрийнхөө итгэдэг, үнэмшдэг зүйлсээ тэр чигт нь дахин нягтлах, заримдаа өөрчлөх шаардлагатай болж их зовиуртай аяныг туулдаг гэдгийг л яс махандаа хүртэл ойлгож авсан юмдаг.

Анх хөгжмийг нүдээ аниад мэдрэхэд л хангалттай ухааны юм боддог байлаа. Гэтэл сургуульд Вагнерийн тухай хичээл ортол хөгжмийн талаар А ч байхгүй гэдгээ мэдэж авч билээ. Ухаж ойлгохын тулд олон хоног нойргүй уншиж, хэдэн арван хуудас эссэ бичиж, багшаар өнөөх эссэгээ хэд дахин улаан эрээн болтол нь засуулж байж нэг дөртэй болсон юмдаг. 

Үүнээс болоод ямар ч судалгаа, хөдөлмөр, оролдлого гаргаагүй байж боловсрол, соёл, урлагийн талаар том том дүгнэлт гаргаж ярьдаг хүмүүст аллергитэй болчихсон. Тухайн үед шамдан судалж байсан "Тристан, Изолд хоёр"-ыг сонсохоор мэддэг ч юмгүй, мэддэггүй ч юмгүй нэгэн байж болохгүйгээ санадаг юм. Мэдлэг боловсрол гэдэг системтэй, ул суурьтай, гүн гүнзгий байх ёстой.

7. Glenn Gould - Goldberg Variations 

Аравдугаар ангид анх олж сонссон нэг чухал хөгжим бол Бахын “Goldberg Variations”, гэхдээ Glenn Gould-ийн хувилбараар. Тухайн үед англи хэлийг манай ангид Энхтайвны корпусын нэг ирланд гаралтай америк залуу заадаг байлаа. Хэл заадаг багш нарын ажлаа оромдох хамгийн түгээмэл арга бол сурагчдад кино үзүүлэх. Хаа очиж харин мань нөхөр бидэнд сайн кино үзүүлдэг байсан юм болов уу. Үзүүлсэн кинонуудынх нь нэг 32 Short Films About Glenn Gould гэж Сансар КАТВ-ээр лав олж үзэхээргүй бүтээл.

Кино эхлэхэд Glenn Gould (Colm Feore) явган цас шуурсан тал дундуур Goldberg Variations-ийн Aria-гийн аялгуунд алхална. Өсвөр үеийн би үүн шиг күүл зүйл өмнө үзэж байсангүй. Ийм эстетикт дуртай надтай адил хүмүүс ертөнц дээр өөр байдаг байх нь! Төсөөлдөг зүйлс маань ердийн нэгэн марзан хэнээрхэл биш байх нь! Хамт үзсэн ангийнхан маань дотор ингэж бодох нь байтугай Бахын хөгжим арван жилдээ сонсож байснаа санадаг хүн одоо нэг ч байхгүй байгааг харахад өсвөр үедээ юм бүхнийг бусдаас өөрөөр харах гэж оролддог хүүхэд байж.

Миний сонссон хамгийн анхны Goldberg Variations-ийн хувилбар бол 1955 оны Glenn Gould-ийн цуутай бичлэг. Клавесинд зориулж бичигдсэн бараг мартагдсан шахуу бүтээлийг дөнгөж 22-тойдоо төгөлдөр хуур дээр тоглож амь оруулаад зогсохгүй өөрөө сонгодог хөгжмийн од болон гялалзсан хэрэг. Харин удаах хувилбар нь 1981 онд нас барахаасаа жилийн өмнө 50 шүргэм насандаа бичүүлсэн хувилбар. Хоёулаа нэг хүний тоглосон нэг бүтээл боловч нэгийг нь Ариунбаатар амь оруулаад нөгөөг нь Зангад гуай мөнхөлчихсөн гэмээр. Эхнийх нь эрч хүчтэй 22 настай залуугийн тэсрэлт бол 1981 оных нь амьдралыг тунгаачихсан хүний бясалгал.

8. Сарантуяа - Аниргүйн шивнээ

Хүн өөрөө өөртэйгээ байх чадварыг хүүхэд насандаа ээжийнхээ нөөлөгт ганцаараа байхдаа олж авдаг гэсэн Винникоттын онол бий. Энэ бараг үнэн байх. Багадаа ээжийгээ гал тогооны өрөөнд хоолоо хийж байхад би наана нь ганцаараа ширдэг дээр тоглоод суудаг байсан маань миний хамгийн жаргалтай дурсамжуудын нэг. Харин намайг өөрөө өөртэйгээ байхад сургасан бас нэг зүйл бол дуучин Сарантуяагийн “Зүүдний говь” цомог. Энэ бараг Монголын хамгийн анхны CD дээр бичигдсэн цомог ч байж мэднэ. Юутай ч манайх уртаашаа ганц CD-тэй, түүнийг нь би зурагдтал тоглуулдаг байж.

Хэрвээ the Great Mongolian Songbook гэж байдаг бол энэ цомогт багтсан дуунууд лав Mongolian Standards-т тооцогдох байх. Гэхдээ одоо бодоход дуучин Н.Ганхуягтай дуулсан дуунууд нь (үгүй гэхэд түүний дуулсан хэсгүүд нь) энэ цомгийн чанарыг унагаасан юм шиг. Учиргүй гоё Монгол дууны дундуур Н.Ганхуяг авцалдаагүй модон хэллэгтэй англи хэсгүүд оруулж ирээд сайхан дууг баллаад хаячихдаг байв (миний хэлж буйг Инээмсэглэл хамтлагт байхдаа дуулсан Өөдрөг сэтгэл гэж бараг төгс байж болох дууны төгсгөлийг яаж яргалснаас нь сонсч болно.  

Харин цомог доторх магадгүй хамгийн мундаг бүтээл нь “Аниргүйн шивнээ” байх. Хэрвээ 90-ээд оны Монголын эстетик мэдрэмжийг төлөөлөхөөр ганц бүтээл олоодох гэвэл сэтгүүлч Д.Төрмөнхийн бичсэн энэ дууг би шууд нэрлэнэ. Дууны эхний нотоос авхуулаад шууд Барууны рок хөгжмийн нөлөө мэдрэгдэнэ. Тэгсэн мөртлөө энэ дууг хаанаас нь ч сонссон монгол уран бүтээл гэдэг нь шууд танигдана. 

Одоогийнхтой харьцуулахад мэдээлэл бага, гадны хэл соёлыг нь сайн мэддэггүй байсан болохоор хөгжмийнх нь хэлбэрийг нь аваад агуулгыг нь цэвэр Монгол мэдрэмжээрээ дүүргэсэн нь энэ байх. Харин бид одоо бол тэдний хэлбэрийг нь гайгүй дууриах мөртөө гадаад агуулгаас нь өөрсдийгөө салгаж чаддаггүй бэрхшээлтэй болчихсон.

9. Lisa Hannigan - I Don’t Know

Коллежид байхад David Brooks манай сургууль дээр ирээд хүний амьдралын тал хувь нь хань ижлээ хэрхэн сонгохоос шалтгаалдаг гэж хэлж билээ. Үргэлжлүүлээд мань хүн “тэгсэн хэдий ч аль ч түвшний сургуульд хэрхэн хань ижлээ сонгох талаар ямар ч хичээл ордоггүй” гэж халаглаж байсан. Би мэдээж тийм хичээлд сууж байсан удаагүй ч их аз завшаанаар сайн ханьтай учирсан. 

Угийн дуу цөөтэй би харцаа унагаасан тэр охины анхаарлыг анх татах гэж хүчилж өөрийгөө баахан зүйл ярьсан юм. Даан ч тухайн үедээ цаад санааг маань анзааралгүй “ямар ядаргаатай яриа залуу вэ” гэж зурвас бодоод л өнгөрсөн юм гэнэ лээ. Харин хэд хоногийн дараа Yahoo Messenger-ээр чаатлах боломж олдохоор нь энэ дууг явуулсан юм.

If you walk my way

I will keep my head

We will feel our way through the dark

Though I don't know you, I think that I will do

I don't fall easy at all

Сонссон даруй цаад санааг маань ойлгоод бид хоёрын анхны болзоо маань төд удалгүй болж билээ. Биднийг учруулж өгсөн энэ дуугүйгээр эзгүй хээр амь гарна гэж худал байх.

10. Buena Vista Social Club - Dos Gardenias

Хүнийг маш жижиг зүйлээр өнгөц дүгнэж байгаагаа мэдэж байна л даа. Гэхдээ гадаадад сургууль төгссөн хүнийг ажилд авахдаа би юун түрүүнд зундаа юу хийдэг байсныг нь асуудаг юм. Хэрвээ ямар нэг ажил хийж байгаагүй гэвэл нэг бол ажиллах шаардлагагүй баян айлын эрх хүүхэд аль эсвэл залхуу хойрго нэгэн гэсэн үг. Аль нь ч байлаа гэсэн багтаа авч ажиллуулахад эрсдэлтэй.

Харин зундаа ажилладаг байсан, тэр дундаа хар ажил хийж үзсэн хүүхдийг бол аваад ажиллуулахад гэмгүй. Адаглаад л өглөөдөө яг цагтаа ирнэ, үйлчлүүлэгчтэй эвтэйхэн харьцаж чадна гэсэн үг. Хаана ч юм таньж мэдэхгүй газарт ганцаарханаа үүргэвчээ үүрч очоод хүмүүсийн ааш эвийг олж ажил хийгээд, сургуулиа төгсөөд ирнэ гэдэг хүнээс бас л овоо аз, тэвчээр шаардана. 

Надад магадгүй хамгийн их зүйл заасан нь Чикагод нэг зун аяга тавга угаасан ажил. Хальт мулт англиар ярьдаг Италийн Наполийн хоёр тогооч эрийг эс тооцвол гал тогоонд хамт ажилладаг хүмүүс маань бүгд мексикчүүд. Монголд зундаа зуслан дээр мод түүх, түлээ хагалах, ус зөөхөөс өөр хотын эрх надад ямар юмны хар ажлын туршлага байхав. 

18 хүрсний маргааш нь Америкт хөл тавингуутаа дижейгийн ажилд дээр буусан би эхний хэд хоног хөдлөнө гэж Дүнжингаравын уулзвар шиг л байлаа. Тэгээд нэг удаа жаахан ялархаад амсхийх аятай зогсож байтал  хажууд минь хамт аяга тавга угаадаг 50 гарсан настай мексик эр надаас хурдан ажиллах мөртлөө огтхон ч “ёо” гэж хэлэхгүй байгааг анзаарч билээ. Өөрөөсөө их ч ичсэн дээ.

Тэр хүн 5 жилийн өмнө Америкийн хилийг өмссөн хувцаснаасаа өөр зүйлгүйгээр давж орж ирээд өөрөө амьдралаа төвхнүүлээд зогсохгүй хүүхдээ коллежид оруулж дөнгөсөн байлаа. Энэ явдлаас цааш ямар ч ажлыг ялархалгүй, ёололгүй, сэтгэл өөдрөгөөр хийдэг байхыг хичээдэг болсон.

Тэгээд шургуу хөдөлмөрлөх, байнга өөдрөг байхыг ойлгуулж өгсөн мексик андууддаа зориулаад тухайн үед Wim Wenders-ын киноноос олж сонссон Кубын Buena Vista Social Club хамтлагын цомгийг сиди дээр бичээд өдөржин гал тогоонд тоглуулдаг байж билээ. Нандин хөгжим мэддэг айхтар хүү байна гээд магтуулснаа санаж байна. Одоо сонсохоор Чикагогийн баруун хэсэгт аяга тавга угааж Америктай танилцсан зуны үнэр дурсагддаг. 

Переживи всех

Переживи всех.

Переживи вновь,
словно они — снег,
пляшущий снег снов.

Переживи углы.
Переживи углом.
Перевяжи узлы
между добром и злом.

Но переживи миг.
И переживи век.
Переживи крик.
Переживи смех.

Переживи стих.

Переживи всех.

- Иосиф Александрович (1962 г.)

Я — или Бог — или никто!

Нет, я не Байрон, я другой, 

Ещё неведомый избранник, 

Как он, гонимый миром странник, 

Но только с русскою душой.

Я раньше начал, кончу ране, 

Мой ум немного совершит; 

В душе моей, как в океане, 

Надежд разбитых груз лежит. 

Кто может, океан угрюмый,

Твои изведать тайны? 

Кто Толпе мои расскажет думы? 

Я — или Бог — или никто!

В согласии с самим собой...

Я твердо все решил: быть до конца в упряжке,

Пока не выдохнусь, пока не упаду.

И если станет нетерпимо тяжко,

То и тогда с дороги не сойду.

Я твердо решил: мне ничего не надо —

Ни высших должностей, ни славы, ни наград,

Лишь чувствовать дыханье друга рядом,

Лишь не поймать косой, недобрый взгляд.

Я много раз грешил, но никогда не предал

Ни дела, чем живу, ни дома, ни людей.

Я много проскакал, но не оседлан,

Хоть сам умею понукать коней.

Мы мчимся, нас кнутом подстегивает время,

Мы спотыкаемся, но нас не тем судить,

Кто даже ногу не поставил в стремя

И только поучает всех, как жить.

- Евгений Максимович

В чем цель человеческой жизни

Суметь за свою длительную жизнь развить в себе качества, хотя бы немного превосходящие природные наши задатки… Кончить жизнь на уровне более высоком, чем начинал, – это может быть единственной целью человеческой жизни

- Александр Исаевич

Twenty-First-Century Intermarium

The Twenty-First-Century Geopolitical Strategy for Eurasia accomplishes Pilsudski’s Prometheism and Intermarum [sic] on a grand scale, by empowering all the small states of Eurasia from Georgia to Mongolia and seeking to integrate them and bring them closer by propagating Western institutions in an Intermarum-type Western-oriented grouping—not between Germany and Russia, but between the great Eurasian powers of the twenty-first century: Russia and China. While the fundamentals of this strategy are not new, they form a unique overall approach to the current challenges facing Western policy makers. The Twenty-First-Century Geopolitical Strategy for Eurasia advocates for greater Western involvement in Eurasia than ever before. It argues that Western involvement and integration is not only possible but strategically imperative, not just in the Black Sea region, but also around the Caspian and Central/Inner Asia. The strategy departs from the traditional emphasis placed on the future of Ukraine and its schismatic domestic politics. Rather, it links Western efforts in Europe, Russia, Afghanistan, China, and Iran into a strategic whole to form an overarching purpose for Western institutions and governments. It is neither hopelessly isolationist nor vaingloriously imperialistic. It is aggressively realistic, informed by geographic constants and the urgent need for the West to renew itself in its own defense. In short, it is a wise strategy—something sorely lacking in the Western attitude towards Eurasia today.

from Alexandros Petersen's "The World Island: Eurasian Geopolitics and the Fate of the West" (2011)

Absence of Strong Political Institutions

[T]he Soviet Union’s collapse, which left the politically connected with tremendous advantages in securing economic assets and taking the reins of a budding capitalist economy. Meanwhile, the absence of strong political institutions meant that political leaders required an economic base, in effect to control institutions that provided patronage and ensured the loyalty of their followers.

As a result, the power of post-Soviet politicians has been more a function of their control over patronage than the position printed on their business card. To survive in power, therefore, the leader of a country needed to have a larger patronage structure than anyone else. Because blood is thicker than water, family members of high officials were key to managing these assets. Sadly, however, some suddenly enriched family members did not handle their newfound wealth with grace. Managing wayward children and relatives became a constant headache for post-Soviet leaders. And beyond the family are other, largely invisible grandees who remain largely out of the public view but wield real influence.

Kazakhstan’s Crisis Calls for a Central Asia Policy Reboot

If I Manage to Get Home Again

If somehow I manage to get home again, I promised God and myself that I would find a quiet piece of land someplace and spend the rest of my life in peace.

- Captain Dick Winters

Internal Strength

Being small opens us to many vulnerabilities which larger nations do not face [...] But smallness also confers us certain benefits which we should not discount [..] The most important factor is our internal strength, our national life-force. What we must have is a sense of ourselves and of our own separateness and identity. This is not a question of economics or politics or technology. It is a moral question and a spiritual question. To put it in another way, deep inside the heart of every Singaporean, what is he or she? If the sense of being Singaporean is in our very heart and soul, then we will survive even if we are temporarily conquered and occupied, and if we are dispersed the way the Kuwaitis were after the Iraqi army walked into Kuwait in August 1990. We will continue to live on as an idea and that idea will enable us to gather together again on this island. The Jews never lost the idea of Israel since defeat and dispersal by the Romans 2000 years ago. For a long time, they said to each other "next year in Jerusalem". They finally succeeded when the State of Israel was established in 1948. But the Jewish state confronts an opposing idea in Palestine, which is another potent force seeking expression in a physical reality. Until the idea of Israel and the idea of Palestine can co-exist in some way, there will be no enduring peace in the Middle East.

Speech by George Yeo at the Temasek Seminar in 1996

Venice instead turned her insularity to advantage. Always sensitive to the requirements of trade, which was her lifeblood, the city-state established a system of administration founded on constitutional principles, the rule of law and the collective interests of her merchants. Slowly but steadily, with each invasion successfully repelled, with each crisis successfully overcome, she developed in her people that famous Venetian spirit that bonded Venetians everywhere together. A tradition of public service supplied the men of ability she needed for effective governance.

"Venice and Singapore: A Study in Parallels" - George Yeo

A Stern Taskmaster

His own philosophy, in his own words, has long been a personal inspiration to me. Typically, he credited it to his seafaring grandfather. "The sea, like life itself is a stern taskmaster," he recalled. "The best way to get along with either is to learn all you can, then do your best, and don't worry--especially about things over which you have no control."

Gerald Ford - Remarks at the U.S.S. Nimitz Commissioning Ceremony in Norfolk, Virginia