Wednesday, May 07, 2008

Mongol Mayagiin e-PR

Suuliin uyed News.mn ruu oroh bur baruun tald ni baahan ulsturchdiin web/blog-iin banner-uud haragdaad baih bolloo. Neg bodliin Mongolchuud maani internetiig uls turchduusuu avhuulaad buh niiteeree hereglej delhiitey hul niiluulj baigaa ni saishaaltay met. Getel nuguu talaasaa deerh ulsturchdiin blog-uud ruu orohoor blog neesen zorilgoo saitar todorhoilooguy, deerees ni constituent-uudiihee chuham yu haij blog ruu ni zochilj baigaag saitar uhaaraaguy met setgegdel turuh yum. Minii taamaglaj baigaagaar ene ni AH, Hu nam hoyor songuulid ner devshigchdee huugaar ni blogjuulah gesen communist tuluvluguuniih ni gor bololtoy (niiteer ni huchindej, tsutgaj hiisen zuil etsestee hend ch heregguy zuil bolj huvirdagiig ungursun 90 jil bidend uhaaruulaaguy gej uu?).

Eden dotroo hamgiin davguy ni baih yostoy Saihanbilegiin blog ruu saya orj uzlee. Orson chini cyber punk mayagiin style-tay aihtar blog ugtav. Yag hend zoriulj iim zagvar songoson ni oilgomjguy. Huuheldey uzdeg, songoh erhguy 18-aas doosh nasniihand uu, ali esvel computer geek-uuded uu? (Saihanbilegiin ner devshij baigaa toirog dahi humuusiin heden huvi ni comics unshdag bol? hehe) Nuguu talaasaa yag Mongold amidarch baigaa Mongoliin mass buren internetjeeguy baigaa. Tegeheer blog neesneeree goltsuu gadaadad baigaa Mongolchuudaa onilj baigaa yum bolov uu daa. Getel ulsturchid uursduu tednii songoh erhiig ni olgohguy baij tednees yag yugaa huseed baigaa yum bol? Orond ni ulamjlalt argaaraa "1000 tugrugnii" surtalchilgaagaa ailuudaar taraaval iluu ur duntey baimaar.

Za ene ni ch duurch getel dotorh content ni neg l bish ee. Uul ni blog neesen l yum bol tuuniigee uuruu hutluud, uuruu yum bichmeer yum. Getel dotor ni haa negtey sonin deerees uuriih ni tuhai garsan eyreg material-uudaas uur yu ch alga. Gideon Rachman-ii helsenchlen "The archetypal political blog favours instant response over reflection; commentary over original research; and stream-of-consciousness over structure." Zuulun helchihed manai nuhduudiin blog-uudad edgeer zuilsiin ali ni ch alga (uuruur helbel blog l gej nerlej baigaa bolhoos blog bish gesen ug). Bas neg marzan zuil ni utsaar irsen heden zuun sanaluudiig tuhain hunii umnuus comment hesegt ni hen negen nuhur type hiij baigaa yum baih. Terniig tooj unshih hun baihguy shuu dee; hairan tsag, hairan hudulmur.

Yur ni ICTA-giin dargiin blog iim baihad busad ni yamar baih ni oilgomjtoy. Manaihand common sense geech zuil aihtar ih dutah yum daa.

Delhii dayar uls turchid blog-oo herhen hutulj, PR-taa herhen ashigladag talaar gants hoyor jishee avya. Minii bodloor odoogoor internet-iig uuriihuu PR-t hamgiin mundagaar ashiglaj baigaa hun bol yah argaguy Britain-ii Tory Namiin darga David Cameron. Hervee zavtay bol tuunii webcameron site ruu orood uzeerey. Uuriih ni muriin hutulbur hiigeed udur bur haana yu hiisniig ni iltgeh video, unshsan speech-uud geh met tuunii talaarh buhii l medeelliig endees olj bolno. Deerees ni bi Cameron-ii YouTube deerh site-d ni bainga ordog buguud end tuunii Google-ees Britain-d avch heregjuulmeer sanaanuudaas ugsuuleed PMQ-d herhen beltgej baigaa behind-the-scenes video ni hurtel bii.

Uur neg sain blog bol yah argaguy Britain-ii odoogiin Foreign Secretary David Miliband-iih. Uuniig neg yosondoo tuunii ajliin tailan gej helj bolmoor (gehdee ali ungursun hoino ni heden honogiin daraa tailagnah bus harin hiij bui ajlaa tuhai burt ni tailagnah gej oilgovol zohiltoy). Getel manai uls turchdiin blog dotor ali ni ch ingej chadahguy baina. Uuruu ch oruuldag yum uu, tuslah ni ch umnuus ni copy-paste hiij ugdug yum uu buu med. Neg l deer uyeiin baahan yariltslaga, mungu tulj bichuulsen niitleluudiin tsugluulga. Tiim zuil hend heregtey yum be?

Etsest ni helehed ulsturchiin blog ruu tuhain hun yag hen be, yamar medleg bolovsroltoy, songovol nadad yamar ashigtay, muriin hutulbur ni her unemshiltey talaar dugnelt hiih gej ordog bolohoos tuunii tuhai eyreg medeelliig unshih gej tsag zavaa zardagguy yum. Uuniig internettey dunguj taniltsaj ehelj baigaa uls turchid maani oilgoj blog bichvel bichsen shig bichij bidnii Tamiriin Goliin musiig doloon baij olson heden tugrugiig ashigguy zuild zarahaa boliosoy bilee.

Addendum: Apostles of the blogosphere may just be political Pooters by Gideon Rachman + Boris Johnson's election broadcast (darn good PR!)

Current Music: Symphony No. 5, Finale - Sibelius (conducted by von Karajan)

Tuesday, May 06, 2008

An Unconventional Thought: Positive Side of the Rising Food Price

Yag odoo Mongold hunsnii uniin usult hun buhnii tolgoinii uvchin bolj baina. Zarim neg ni enehuu uvchniig songuulid songogdoh heregselee bolgon ashiglaj baihad nuguu neg ni hen negniig buruutgah zamaar anagaah gej oroldoj baih shig.

Nuguu talaaraa songuuli oirtood ch yum uu humuus enehuu uil yavdliin eyreg taliig anzaarahguy baigaa met. Unguts harah yum bol hunsnii buteegdehuunii uniin usultud hamgiin ih hohiroh humuus ni hereglegchid, yalanguya tuv suurin gazar amidardag yaduu irged yum. Harin dahiad jaahan bodvol hamgiin ih hojih humuus ni yah argaguy hunsnii buteegdehuun uildverlegchid (e.g. tarialanchid, malchid geh met). Uuruur helbel tanai ger bul heregledgeesee iluu hunsnii buteegdehuun uildverledeg bol tand enehuu uil yavdal eyregeer tusch harin uildverledgeesee ih heregledeg bol (ali esvel uildverledegguy bol) tand surguur nuluuluh yum.

Minii bodoj baigaagaar yag odoogiin Kazakhstan, Oros zereg uls ornuud (deerees ni jilees jild mahsaj bui Hyatad) hunsnii importiin tatvaraa bagasgaj baigaa uyed bid ene dalimiig ashiglaad net food importer-oosoo net food exporter boloh heregtey. Gadnii hurungu oruulagchid ch ene zavshaanii ashiglaad manaid hunsnii buteegdehuun uildverleliin salbart hurungu oruulah ni damjigguy. Hervee tegj chadval huduud hunsnii uildverlel erhleh ni ashigtay bolj hot ruu nuudelleh shiljih hudulguun undsendee zogsoj (magadguy bur esregeeree ergej) eh ornii ezguy hesguud maani ch ezentey bolj etsestee bid hojih yum. Gagtshuu bidend hamgiin iheer dutagdaj bui zuil bol huuli erh zuin eruul orchin (gazriig tarialand herhen ashiglahiig mash todorhoi bolgoj, deerees ni Sodkhuu metiin pomeshikuudiig dahin turuulehees bolgoomjloh heregtey) hiigeed huduu aj ahuin salbariin technologiin shinechlel yum.

Uul ni gazraa sendiichij baisnaas ur shimiig ni hurteed amidarval alsdaa bidend heregtey yum daa. Yu gej bodoj baina?

Addendum: The Food Chain - A Series From The NYTimes + A rift in the swords/ploughshares continuum

KIBBUTZ BE'ERI, ISRAEL - APRIL 30: Seen from the cab of a combine harvester, an Israeli army armored personnel carrier (APC) secures the border with the Gaza Strip as Israeli farmers bring in the wheat crop near Kibbutz Be'eri in southern Israel. As grain prices reach record levels, Israeli farmers are expanding the area under wheat cultivation, right up to the border fence with the Hamas-controlled territory.

Saturday, May 03, 2008

Thanks!



Nadad tursun udriin mend hurgesen buh humuust bayarlalaa!

Ta buhend zoriulaad Beethoven-ii "Egmont Overture"-iin 1985 onii von Karajan-ii huvilbariig tavilaa (minii huvid Egmont Overture-iin hamgiin mundag recording!). 1956 onii Hungarian Revolution-ii uyer enehuu hugjmiig radio-goor zogsoltguy yavuulj erh chuluunii tuluu temtsegchdiig zorigjuulj baisan yum gene lee. Minii blogiig unshigch taniig ch gesen zorigjuulah boltugai!

Richard Price



No one writes better dialogue than Richard Price — not Elmore Leonard, not David Mamet, not even David Chase. Not only does Mr. Price have perfect pitch for the lingo, the rhythms and the inflections of how people talk, but he also knows how to use a line or two or even a single phrase to conjure a character’s history and emotional vibe. He’s as adept as Tom Wolfe at using his journalistic eye for social detail — for how people juggle work and love and money, and navigate the confounding maze of class and social status in big cities today — but he does so without turning his characters, as Mr. Wolfe so often does, into caricatures or cartoons.
Michiko Kakutani's review of Richard Price's latest book, Lush Life

Sleepy-Eyed Writer, Wandering Byzantium

Neighborhood Watch

"Richard Price Cracks a Hard-Boiled 'Lush Life'" from NPR

Friday, May 02, 2008

The Best Sentences I Read Today

Сэтгүүлчдийг хөгжих хэрэгтэй гэлээ. Эхлээд юуг анхаараасай гэж бодож байна вэ?

Наад зах нь төрөлжиж мэргэшмээр байна. Байдлаас ажихад нэг сэтгүүлч юм бүгдийн тухай бичих гээд байх юм. Зүй нь, хэн нэг сэтгүүлч өнөөдөр хөдөө аж ахуйн сэдвээр, маргааш эрүүл мэндийн салбараар, нөгөөдөр гэмт хэргийн талаар, цаад өдөр нь улстөр бичиж байх жишээтэй. Одоо бүх мэдээлэл төрөлжиж байна шүү дээ. АНУ-д гэхэд анагаахын, Пентагоны, Цагаан ордны, цэрэг армийн сурвалжлагч гээд бичдэг сэдвээрээ салбарлаж төрөлжсөн, мэргэшсэн хүмүүс байдаг. Түүнчлэн хөрөнгийн биржийн сурвалжлагч гэж бий. Англид гэхэд спортын тухай бичлээ гэхэд бас л ялгаагүй дотроо олон төрөлжсөн байдаг.

Чөлөөт хэвлэл, хэвлэлийн эрх чөлөөг хэрэгжүүлэх гол эзэн нь сэтгүүлч учраас энэ талд их санаа тавих ёстой гэж хэлэх гээд байна. Хэдийгээр contemporary journalizm, distinctire journalizm, linvestigative journalizm, feisty journalizm, envelope journalizm, venal journalizm, keyhole journalizm…гэх зэрэг дэлхийн сэтгүүлзүйд байдаг бараг бүх элемент Монголд байна. Монголын сэтгүүлзүйг бүхэл бүтэн өнөр өтгөн өрх айл гэж үзвэл дотор нь элдэв янзын хүн ороод суучихжээ. Ёстой л нөгөө “Сайн муутайгаа нийлж гэр дүүрдэг, сархинаг гүзээтэйгээ нийлж тогоо дүүрдэг” гэгч л болчихоод байна. Anchor гэхүйц авьяаслаг тулхтай хүмүүс байхын сацуу адгийн шаар (cur mongrel) ч байна.

Та энэ ярилцлагад олон гадаад үг хэрэглэж байна шүү.

Харин тийм, мэдэж л байна. Гэхдээ монголчууд тракторыг трактор, машиныг машин, компьютерийг компьютер л гэдэг биз дээ. Ялгаа юу байна. Сэтгүүлзүйн нэр томъёо Монголд өнөөхөндөө нэг мөр зүгширч тогтоогүй завсрын үед байхад заавал орчуулах гээд хэрэггүй. Учир нь Монголд чөлөөт хэвлэл хөгжиж байсан уламжлал байхгүй. Тийм болохоор бусдаас сурахаас өөр аргагүй.

Бусдаас гэж гол нь хэнээс, хаанаас?

Бид Өрнөдөөс л сурна. Тэгэхээр хааяа харь үг хэрэглэхэд хажиглах хэрэг юун. Даяаршлал гэж ярих болсон энэ үед ганц нэг гадаад нэр томъёо хэрэглэж дасч байхад зүгээр биш үү

Ц.Дашдондов on Free Press

P.S: Gonzo journalism-iig duridahaa martchij :P