Tuesday, November 28, 2006

John Perkins: The Economic Hitman

Oyu Tolgoin hereg yavdlaas bolood deehne neg nuhur setgel ni uchirguy hudulsunuu yasan Mongoliin udur tutmiin soninguudiin website-iin comment hesegt ni "The Confessions of an Economic Hitman-iig unshitsgaa" geed baahan copy paste hiichihsen baij bilee. Minii bie uuruu deehne ene nomiig nomiin delguurt halit garchiglaad neg ih sonirholtoy bish sanagdahaar ni uur nom shuurch avch baisan udaatay. Harin sayhan tohioldloor tuunii Financial Sense Online-d ugsun yariltslagiig halit sonsov. Yarij baigaa ni heterhii conspiracy theory mayagiin bolovch zarim hesegtee Chomsky-g halit guilgeed harsan hunii huvid bas ch gej unen baij bolohoor yum yarij baih yum. Gehdee l mani erd itgehed denduu berh yum bilee. Yu gene ve, unuu Nobel laureate Joseph Stiglitz chini yaduu ornuudiin esreg conspiracy hiideg hun bolchihson ch tuuj yavah shig. Yutay ch unuuh aldart Yamagata Hiroo geech nuhur Amazon deer ene nomiig ingej review hiisen baih yum:

Think about this. Suppose you are an American business. Say, IBM, GM, Nike, whatever. Which is better for your business, the current Afganistan, or current Malaysia? You can't make sweatshops in Afganistan, or car factories, or anything in Afganistan (no infrastructure, workers are not educated enough). So there's not much exploitation that you could do. You can't sell anything there, because they are too poor. Malaysia, you can do a lot of things. Good infrastructure, relatively cheap and sophisticated labor, somewhat wealthy people that can buy your products and services.

So the whole book is extremely suspicious and unbelievable. Some of the stories are understandable, like people wanting more optimistic economic forecasts. There may be specific cases where you want to crush countries with debt. But not many. The whole thing sounds like an anti-globalist conspiracy day dream, and even as a work of fiction, you'll get bored very quickly.

Tegeed unshsan humuus ni uursduu dugneltee hiine biz dee. Hervee tand ene nom oldohguy baival Indranila-giin tovchilsong neg uzeedheerey. Tuunees gadna John Perkins uuruu Democracy Now-iin gaihamshigtay setguulch Amy Goodman-tay hiisen yariltslagiig sonsson ch boloh yum.

Sunday, November 26, 2006

Uls Tunhaglasnii Bayar?

Yur ni ajaad baihnee post-communist ornuud, miserable amidralaa tur ch atugay martagnah gesen zorilgoor, bayar yosloliig hetruulen temdegleed baih shig. Gehdee bi end jishee ni Yaponchuud, amerikchuud bayar temdegledegguy gej heleeguy l dee. Asuudliin gol ni ted temdeglehdee terhuu udriin tuuhen nuhtsul, tuuniih ni ach holbogdliig ni todotgoh zamaar temdegletsgeedeg. Harin manai ah duu ex communist ornuudad bol asuudal shal uur. Uuh l shaltag garch baival yamar bayar bolood yu ni yagaad baigaa ni padliiguy.

Uunii hamgiin oiriin jishee ni Uls Tunhaglasnii Bayar yum. Unuudur gudmand yavaa hunees ochood ene yadag bayar yum be geed asuuval lavtaya 5 hunees 4 ni yu gej helehee medehguy. Dund surguuliud ni ch gej bayar herhen temdeglehiig zaahaas bish yun bayar bolood baigaa tuhai ni neg ug ch gan hiihguy. Deerees ni uuniig olon humuus angliar orchuulahdaa "Independence Day" geed avaad baina. Hervee ene bayraa tegj nerleh yum bol 7 sariin 11 ee herhen anglidah ni nadad lav asar oilgomjguy baih yum. Ugtaan bol ene bayriig "Proclamation Day" gej neriideg uchirtay yum shuu dee.

Saya internetees Uls Tunhaglasnii Bayartay holbootoy yumiig googledlee. Yu ch baidagguy shuu. Oldsonoos Jagie-giin bodrol blog deer bichsen ene bayraar bugdeeree "budaatay huurga" hiij idej baiya gedeg gants gorimiin l sanal baiv. Iim medeelel hangaltguy nuhtsuld gadaadad baigaa Mongol huuhduudee eh oronch setgelee geelee ene ter gej shuumjleh ni chuhamdaa bol ter iluu uglegch uuruu uuriiguu l shuumjleed baigaa yavdal met.

Uul ni Bayarkhuu gej negen hurts ugtey, uran nairuulgatay nuhriin web neg hesegtee l tarhiig mini tsenegledeg baivaa. Harin suuliin uyed "Open Forum"-d tsalintaygaar bichdeg bolsonoos hoish nuhurt olnii tusiin tuld web ajillulj mungu ureh incentive baihguy bolson uu yasan udguu ter webnees ni amiguy domain ner ni l uldej. Yutay ch tuunii Mongold temdeglej bui bayaruud hiigeed temdegleh yostoy ch "Hristiin Mendelsen Udriin" surd daragdaj hotsorson udruudiin tuhai bichsen niitleliig ni end tavilaa. Unshaad negiig bodoh buizaa (ter harluulsan heseg deer Uls Tunhaglasnii Bayariin tailbar ni bii).

ОЙ ТЭМДЭГЛЭХ ба УЛС ТЄРИЙГ ИЛТГЭХ

Бид дєнгєж сая улс vндэснийхээ тєрийн нэгэн их баярыг тэмдэглэв. 1974 оноос эхлэн 5 жил тутамд нижгэр (одон гардуулж бєх барилдуулан, найрлах гэх мэт) тэмдэглэж байгаа ой л доо. Чухам юуны учир тэгтлээ тэмдэглэх ёстой, тvvнд улс тєрийн ямар агуулга буй тухайд энд учир шалтгааны тайлбар єгсvгэй.

Социализмын алтан vед Сvхбаатарын талбайдаа цугларан туг дарцаг уриа лоозон болж, бунхант индрийн ємнvvр жагсан 05.01-нд Дэлхийн хєдєлмєрчдийн эв нэгдлийн баяр-Майн баяр, 07.11-нд Монгол Ардын Хувьсгалын их ой, 11.07-нд Октябрийн социалист их хувьсгалын ойг нижгэр тэмдэглэх ба зун намрын (БНМАУ, СССР-ийн vндэсний баяр) тэр баяр ёслолд цэргийн парад, зэвсэг техникийн жагсаал нэмэгдэж нэн сvрлэг болж єнгєрдєг байв. Эдгээрийн багасгасан хувилбарыг бvх аймгийн тєв, Эрдэнэт, Дарханд мєн тийм ном журмаар хийдэгсэн. Гэтэл 1974 онд Л.И.Брежневийг зориудаар урин 11.26-ны энэ баярыг “гэнэт гаргаад” иржээ.

Эдvгээ Майн ба Октябрийн баяр ор мєргvй мартагдаж, Улсын их баяр наадам дээр Сар шинийн цагаан сар хvрээ маштабаа нэн ихээр тэлсэн ба Эх vрсийн, Зэвсэгт хvчний гэхчлэн уламжлалт баярууд vлджээ. Огт тэмдэглэхгvй орхигдоод буй, ойг нь зайлшгvй тэмдэглvvштэй тvvхэн vйл явдлаас заримыг дурдваас:

1. Жил бvрийн “12.29” бол Монгол Улсын тусгаар тогтнолын єдєр бєлгєє. Идэр есийн дvн хvйтнээр эрийн гурван наадмаа хийхийг санал болгож буй хэрэг биш, гэхдээ энэ vйл явдал бол 1921.07.11-ний vйл явдлаас агуулга ач холбогдлын хувьд vнэхээр “тvvхэн” гэхээр юм. Энэ єдєр ГХЯ-ны хvрээнд “Дипломат албаны єдєр” хэмээн тэмдэглэж ирсэн нь vйл явдлын зєвхєн нэг тал нь ба харин манай дипломатчид хаа очиж vндэсний их мэдрэмжтэй, vvх тvvхээ хvндэлдэг дээдэлдэгийн жишээ энэ болов уу. Гэтэл ард тvмэн энэ vйл явдлыг бараг мэдэхгvй, мэдсэн ч мэдрэхгvй яваа нь нэн харамсалтай яа. Монголын их эзэнт гvрэн задран унаж тарж бутарсаар тусгаар тогтнолоо алдаж, Манжийн эрхшээлд 200 гаран жил явсны эцэст 1911.12.29-нд тусгаар тогтнолоо эгvvлэн авч, Монгол Улсаа дахин байгуулсан єдєр нь яг тэр юм шvv дээ. Тэгэхээр “Тусгаар тогтнолын єдєр” (Independence Day) хэмээн дэлхий нийтээр, дэлхийн жишгээр тэмдэглэдэг жинхэнэ ”Їндсэний баяр” (National Day) маань тэр билээ (Энэ мєрvvдийг уржигдар “Тусгаар тогтнолоо тунхагласан баяр” хэмээн ТВ, хэвлэлээр цацсан эрхэм сэтгvvлчиддээ сонордуулъя) Дэлхийн жишгээр гэдэг нь Монгол Улсын ДТГ-ын тэргvvн нар Дипломат корпусын хэмжээнд баярын хvлээн авалтаа хийж, нэг ёсондоо “олон улсжуулахыг” хэлнэ.
2. 1915 оны Хиагтын Гэрээгээр Монгол Улс хvчинд автан тусгаар тогтнолоосоо хагацаж ДИУ-ын (Хятад) бvрэлдэхvvнд автономит эрхтэй оров. Энэ хар єдєр яван явсаар большевикууд Хиагтын гэрээг бvр мєсєн хvчингvй болгож, дараа жил нь Монголын тусгаар тогтнолын эцэг- Сайн ноён хан Намнансvрэн, Чин ван Ханддорж, Да лам Цэрэнчимэд нар (1911 оны бvх сайд нар) цаг бусаар хорлогдож, улмаар гамин цэргийн хvчээр Да Хvрээг эзлэн авч, Монголын тєрийг нураасан эмгэнэлд хvрсэн билээ. Энэ хvнд єдрvvдэд Монголыг дахин тусгаар тогтнуулах алхам хилийн гадна хийгдсэн 1919.02.25- 03.06 гэсэн єдрvvд тvvхнээ гарч ирдэг. Нэйс гэгээн тэргvvтэй Засгийн газраас Монголын Холбооны Улсыг тунхагласан нь тэр байв. Энэ vйл явдлыг тэмдэглэдэггvй юмаа гэхэд, таг чиг єнгєрєєгєєд байх нь ерєєсєє тvvхээ хорлож буй хэрэг. Ядаж эрдэм шинжилгээний бага хурал хийж, хэвлэлээр мэдээлэх хэмжээнд сурталчиилж эхлэхийг би эрдэмтэддээ санал болгоё.
3. Хятадын цэрэг Монголын тусгаар тогтнолыг зэвсгийн хvчээр устгаж, монголчууд 2 жил гаран тvvхэн хар єдрvvдийг туулжээ. 1921 оны эхээр Барон Унгерн хятадуудыг Да Хvрээнээс vлдэн хєєж чєлєєлєн 1921 оны Цагаан сарын баяраар буюу 1921.02.04-нд Монгол Улсын тусгаар тогтнолыг сэргээж, Манзшир хутагт Цэрэндоржоор ахлуулан Богдын Засгийн газрыг дахин байгуулжээ. Хэн чєлєєлсєн, хэн байгуулсандаа бус энэ єдрийг тvvх судлалын ойлголтоор бол “Тусгаар тогтнолоо дахин сэргээсэн єдєр” хэмээх ба дэлхийн олон оронд vндэсний баярын хэмжээнд тэмдэглэдэг.
4. Монголд цагаантнууд єрсєж орж ирсэнээс vvдэлтэйгээр улаантны ивээлдор бас нэг Засгийн газар байгуулах шаардлага тулгарч, 1921.03.01-ний єдєр тvvхнээ мэндэлж, энэ єдрийг МАХН-ын баярын єдєр хэмээв. Уг энэ нам 1920.06.25-нд албан ёсоор байгуулагдсан байтал чухам яагаад ийнхvv арагш татсан нь тvvхэн учир шалтгааны тайлбар гаргахад тvвэгтэй. Ингээд 1921.03.13-нд Чагдаржаваар ахлуулсан, онцлог нь “Ардын” хэмээх тэр засгийн газар нь 1919 Нэйс гэгээнийх шиг Монголын хилийн гадна бий болжээ.
5. Монгол дахь улаан, цагаан 2 орос тулалдсаар 1921.07.06 нд Нийслэл хvрээг улаантнууд чєлєєлж, Хиагтаас Ардын Засгийн газар 1921.07.08-нд Хvрээнд хамтдаа нvvн ирж, ємнє Бароны байгуулсан Богдын Засгийн газрыг татан буулгав. Ингээд Монголд 2 засаг эцэс болов. Гэтэл дараахан нь Дєрвєд далай лам Тvмэндэлгэржаваар ахлуулсан Баруун Монголын Засгийн газрыг улаантнууд байгуулсан нь эдvгээ хvртэл vл тайлагдах оньсого хэвээр байна. 1921 оны зун гурван ч Засгийн газар Монголд байсан энэ мэт vйл явдлыг олон улсын жишгээр vндэсний баяр хэмээн тэмдэглэдэггvй, харин жил бvрийн зун бидний тэмдэглэдэг баярын тухайд учир шалтгаан хайя гэхэд ийм дэвсгэр дээрээс зєв хариулт эрэхэд тvвэгтэй болж байна. 1922 оны дэлгэр зуны улиралд Жанжин Д.Сvхбаатарын санаачилгаар “Цэргийн наадам” зохиосон нь эдvгээ бидний тэмдэглээд буй “Ардын хувьсгалын ойн” баярын эхлэл байлаа.
6. 1924 онд Богд гэгээн нас нєгчсєн, нєгєє талаас Бээжинд СССР, ДИУ-ын хоорондын хэлэлцээрээр Монголыг ДИУ-д 1915 оны Хиагтынх шиг эгvvлж оруулсан шалтгаанаар Улсын анхдугаар хурлыг хийж, Богдын хойд дvрийг тодруулахгvй (IX Богд гэгчийг урьж залагчдад зориудаар анхааруулъя) нєхцєлтэйгээр БНУ-ыг тунхаглах тvvхэн шаардлага бvрдэв. Нэгэнтээ хаан, шашны тэргvvн дахин тєрvvлэхгvй тvvхэн нєхцєл бvрдсэн, иймээс засаглалын хэлбэр солигдсон ба МАХН-ын III их хурлаас “хєрєнгєтний бус хєгжлийн зам” сонгосон тул БНУ-ын Їндсэн хуулийг батлах ёстой. Саяхан бидний тэмдэглэсэн баяр тийнхvv нєхцєлджээ. Дээр нь Нийслэл хvрээг “Улаанбаатар” хэмээн нэрлэв. Уг нь социализмын vед “Нийслэлийн єдєр” хэмээн давхар тэмдэглэж байсансан. Олон улсын жишгээр бол “Republic Day” хэмээх энэ єдєр vндэсний баяр мєн. Иймд халуун орнууд дахь манай ДТГ-ууд энэ єдрєєр vндэсний баярын хvлээн авалтаа хийж болмоор.
7. 1924 он бол монголчуудад сайнаар, муугаар зэрэг тусчээ. Бид эндээ БНУ-аа тунхаглаж, харин Бээжинд Монголын тусгаар тогтнолыг ах нар маань хятадуудтай хуйвалдан vгvй хийжээ. Улаан армийг Монголоос гаргах тухай ч ам єчгєє єгчээ. Иймд бид єєрсдийгєє тусгаар тогтносон гэх, дэлхий дахин (хєршvvд нь) vгvй гэхийн хооронд зарчмын асар их зєрvv байна. Тэгэхээр дэлхийд зєвшєєрєгдсєн Монгол Улс гэж гарч ирэх ёстой. Yvний тулд 1924 оны Бээжингийн тэрхvv хэлэлцээрийг хvчингvй болгох ёстой. Тvvний дараа де-юре тусгаар тогтносон Монгол Улсын тухай ярих нvvртэй болно. Тэгсэн цагт нєгєє ойн баяр, наадам, одон медаль нь хэлбэр (одон тараах, бєх барилдуулах, найр, цэнгvvн, шоу) бус жинхэнэ агуулга (Тєрийн хvлээн авалт, Дипкорпусын хvлээн авалт, албан ёсны мэндчилгээ, эрдэм шинжилгээний хурал, симпозиум, vзэсгэлэн яармагийн нээлт гэх мэт) болж байгаа хэрэг юм. Энэ утгаар 1939-1946 оны vе бол Монгол Улсыг дэлхийд гаргаж ирсэн тvvхэн vе юм. Их хэлмэгдvvлэлт, Монгол-Манжийн хилийн хэлэлцээ, Халхын голын байлдаан, 1941 оны СССР-Японы Гэрээ, 1943 оны гурван гvрний Каирын бага хурал, АНУ-ын дэд ерєнхийлєгчийн Монгол дахь айлчлал, Ялтын бага хурал гэхчлэн хєвєрч єгнє. 1945.02.04-11-нд Крымд холбоотон гурван гvрний тэргvvн нар уулзаж, хэд хэдэн чухал баримт бичиг байгуулсны дотор Алс Дорнодын асуудлаархи хэлэлцээр юм. Энэ хэлэлцээрээр Монгол нь де-юре тусгаар тогтнож байна. Энэ бол дэлхийд тусгаар тогтнолоо зєвшєєрvvлэх эхлэл мєн. Энэ єдрийг ингээд таг чиг єнгєрvvлээд байх уу, яах вэ гэдэг дээр хариулт бас л алга. Тэр оны зун СССР-ДИУ-ын гэрээний хавсралт ноотоор БНМАУ-ыг тусгаар тогтнуулах нєхцлийг тохирсон ба намар нь (1945.10.20) Монголын ард тvмний санал хураалтаар монголчууд тусгаар тогтнолоо баталсан, 1946.01.05-нд Хятадын тал манай тусгаар тогтнолын талаархи єнгєлзлєгєє зогсоосон зэрэг тvvхнээ тэмдэглэгдэх олон vйл явдал ирээдvй цагийг хvлээн байна (Энд бичигдсэн тvvхэн vйл явдлууд ямагт хvйтний улиралд тохиожээ)

Эрхэм уншигч Та бvхэн эдгээр олон vйл явдлын дотроос жинхэнэ vндэсний баяраа олж тогтооно биз. Эзэн Чингисийн vеийн 1206 он руу аялал хиймээргvй байна. Учир нь тэр vйл явдлыг дэнслэх тэнхээ чадал зєвхєн надад бус єнєєгийн монголчуудад байгаа гэж vv?

2003-11-27

Saturday, November 25, 2006

Piece of Mind



Vancouver Film School (VFS)-iin graduate Ori Ben-Shabat-iin hiisen enehuu bogino hemjeenii kino tolgoig mini neg huchtey tsohiod avah shig bolov.

Hugjim, animation, idea geed bugdiig ni mash uhaalgaar tohiruulj. Gaihaltay!

Wagner The Anti-Semitist

"I can't listen to that much Wagner. I start getting the urge to conquer Poland." - Woody Allen

http://reactor-core.org/judaism-in-music.html

Friday, November 24, 2006

Quotes on Diplomacy

"Diplomacy is the art of saying 'Nice doggie' until you can find a rock." - Will Rogers

"The great nations have always acted like gangsters, and the small nations like prostitutes." - Stanley Kubrick

Monday, November 20, 2006

Woody's Idiosyncratic Speech


"I would never wanna belong to any club that would have someone like me for a member" :-D
- Groucho Marx

Fastball - The Way

Economic Statistics

There are three kinds of lies: lies, damn lies, and statistics.
- Benjamin Disraeli

Fedstats
Federal Reserve
Census Bureau
Bureau of Labor Statistics
Business Cycle Indicators
Economics of Networks
Fair Model
Internal Revenue Service
Bill Goffe's Resources for Economics
Consumer Price Index (CPI) Conversion Factors to Convert to 1996 Dollars
Cost-of-Living Calculator
Organization for Economic Cooperation and Development
Detailed Exchange Rate Data from Olsen and Associates
White House Economic Statistics Briefing Room
Congressional Budget Office Economic Reports
Federal Budget
Federal Funds Report (Federal Spending at State and County Levels)

Complex Economic Statistics at Your Fingertips (NYTimes-iin Article-aas avav

Tulgatiin bichsen Mongoliin talaarh sudalgaa hiih zuvlumj

Thursday, November 16, 2006

Baruun tiishee daliiv

Ungursun saran garagt and Indranila blogoo latin usgeer bichij baihaar shiidjee. Zarimdaa bi surguuliin computer deer Mongol font baidagguygees bolj bodson sanasan zuilsee zalgihiig ni zalgiad, martahiig ni martaad ungurdug taltay. Iimd Indranila-giin bichseniig ihed talarhan huleej avav. Yur ni haa holiin Bulgar ornii Gegeen Cyril ba Methodius-iin bii bolgoson geh (gehdee ene suuliin uyeiin sudalgaagaar hudlaa bolj taarch baigaa yum baih, yutay ch Bulgart anh bii bolson ni unen yum gesen) tsagaan tolgoig yahaaraa bid udii hurtel hugjliin tushaa bolgon baij heregleh yostoy bilee? Latin useg bol garal uusliig ni huusun ch gesen manai uigarjin mongol tsagaan tolgoitoy Phoenician alphabet-ees ehtey gedgeeree huin holbootoy bolj taarch baigaa yum.

Za tegeheer enehuu blogt uunees hoish tuunees tsaash Mongol helnii є, v usgiin problem ul uusmoi :-D

Sunday, November 12, 2006

Faulkner's languor

He did not still feel weak, he was merely luxuriating in that supremely gutful lassitude of convalescence in which time, hurry, doing, did not exist, the accumulating seconds and minutes and hours to which in its well state the body is slave both waking and sleeping, now reversed and time now the lip-server and mendicant to the body's pleasure instead of the body thrall to time's headlong course.

Thursday, November 09, 2006

Let's bring the Gold Standard back :)

"if gold ruste, what shal iren do?" - Chaucer (from Canterburry Tales)

Wednesday, November 08, 2006

Mongolian Beauty


Smile........
Photo courtesy of jungleorkid.

Nicholas Kristof

Thanks to TimesSelect's free access this week, I've been browsing through the hidden features of NYTimes. Jeez, most of them are so fascinating, that I spent quite good deal of time on it. And one of my recent discoveries is NYTimes's Op-Ed columnist Nicholas Kristof. Former Rhodes Scholar and two-times Pulitzer Prize winner, Kristof extensively writes on issues like East Asian boom, Africa's poverty and development of Third World countries. Most of his ideas are quite compelling and persuasive (and don't forget his luminous writing style), which helps you to establish a clear and vivid image about our "flattening", yet "scabrous" world. So in the end, I strongly encourage you to go through his articles, buena fotuna!

[...] take a year off before heading to college or into a job. You'll have to pay for your travel, but you can often find "hotels" for $5 a night per person in countries like India, Pakistan, Cambodia, Laos, Indonesia, Morocco, Bolivia and Peru — and in rural areas, people may invite you to stay free in their huts. To get around, you can jump on local buses.

Is it safe? Not entirely, for the developing world has more than its share of pickpockets, drunken soldiers, scorpions, thugs, diseases, parasites and other risks.

Twenty-two years ago, as a backpacking student, I traveled with a vivacious young American woman who, like me, was living in Cairo. She got off my train in northern Sudan; that evening, the truck she had hitched a ride in hit another truck. Maybe if there had been an ambulance or a doctor nearby, she could have been saved. Instead, she bled to death.

So, yes, be aware of the risks, travel with a buddy or two, and carry an international cellphone. But remember that young Aussies, Kiwis and Europeans take such a year of travel all the time — women included — and usually come through not only intact, but also with a much richer understanding of how most of humanity lives.

There are also terrific service options. Mukhtar Mai, the Pakistani anti-rape activist I've often written about, told me she would welcome American volunteers to teach English in the schools she has started. You would have to commit to staying six weeks or more, but would get free housing in her village. You can apply by contacting www.4anaa.org.

Then there's New Light, a terrific anti-trafficking organization in Calcutta. Urmi Basu, who runs it, said she would welcome American volunteers to teach English classes to the children of prostitutes. You would have to stay at least six weeks and budget $15 a day for food and lodging; for more information go to www.uddami.org/newlight.

In the 21st century, you can't call yourself educated if you don't understand how the other half lives — and you don't get that understanding in a classroom. So do something about your educational shortcomings: fly to Bangkok.

http://select.nytimes.com/2006/05/23/opinion/23kristof.html
http://www.nytimes.com/kristof
http://kristof.blogs.nytimes.com/

Tuesday, November 07, 2006

Whoohoo! Vнэгvй юманд нугасгvй!

Єдрийнхєє хоолыг яаая гэж байгаа мань мэтийн ядуу оюутнуудад ямар юумных нь илvvдээ гарсан мєнгє байхав. Тэр тусмаа ганц сонин захиалж уншихын тулд жилийн $50 тєлнє гэдэг бас л яггvй зvйл.

Тэгвэл танд Paul Krugman, Thomas Friedman нарын нийтлэлийг NYTimes-ын сайтаас унших гэтэл гарчигийг нь харуулж молиг vмхvvлэнгvvтээ мєнгє нэхээд унадаг TimesSelect гэгч гайтай эд энэ долоо хоногт (Nov. 6-12) vнэгvй болсон сайхан мэдээг дуулгая! Тэгээд боломжтой бол энэ завшааныг ашиглаад ойрын хэдэн сар мєлжих мэдээллээ базаагаад аваарай! Амжилт хvсье!

Энэ хаягаар ороорой

Жич: Зарим хvмvvс энэ юу болох талаар сайн мэдэхгvй байж магадгvй. Жишээ болгоод сvvлийн vед их моодонд ороод байгаа Фридманы “Хавтгай Дэлхийн” талаар Нобелийн шагналт эдийн засагч Штиглицтэй хийсэн ярилцлагыг энд тавьлаа. Abraq ad Habra

How Flat Is the World? Thomas L. Friedman, Op-Ed columnist, and Joseph E. Stiglitz, winner of the 2001 Nobel Prize in Economics, discuss how globalization is changing the world with Ted Koppel.
Video, and audio

Sunday, November 05, 2006

Impromptu

Solongosiin dain gesnees ene daintay holbootoy neg marzan zuil sanaand orchihloo. 1950 onii 6 sard yag UN-ii tserguud Solongosiig chuluuluh tuhai UN-ii Security Council-iin shiidveriig gargah uyed enehuu shiidveriig veto boloh Stalinii terguulsen CCCP maani hurliin uyer baihguy baij taarsan yum. Uunii uchir gevees tuhain uyed Hyatad orniig UN-d BNHAU bus BNHU (odoogiin Taiwan) tuluuluh uchirtay gesen Amerikiin bair suurinaas bolj (ene ni communist ornuud Security Council-d suudaltay bolhoos sergiilsen oroldlogo) BNHAU-iig gishuunchlelees hassand egduuttsen CCCP maani hurliig hayaj yavsantay holbootoy. Uuruur helbel hervee tuhain udur (50 onii 6 sariin 21-nd) CCCP Security Council-iin hurald oroltsood busad ornuudiin shiidveriig veto bolson bol udguu Umnud ba Umard Solongos gej baihguy baih baisan yum. Tegeed bodohoor tuuh gedeg uuruu ih marzan zuil. Yag l unuu Samuel Taylor Coleridge-iin "Kubla Khan" shulgee bichij baihad ni "Porlock-oos irsen hun" tasalduulj hun turulhtun hagas dutuu shulegtey uldsen shig elsnii shirheg ih tsuliig uusgeh niguurtay.

Aan tiim, bas BNHU (Bugd Nairamdah Hyatad Uls - ROC buyu Republic of China) hemeeh tuhain uyeiin eh gazriin Hyatadaas durvesen Guomindang namiinhanii arliin Taiwand baiguulsan uls Hyatad orniig 1971 on hurtel UN-d tuluulj baihdaa (tuunees hoish BNHAU tuluuluh bolson) tsor gants udaa veto hiisen baidag. Ter ni 1955 ond Bugd Nairamdah Mongol Ard Ulsiig UN-iin gishuun bolohiig eserguutsen yavdal yum. Ene ni unuuh Mongol bol Hyatadiin negen heseg yum hemeeh uzlees uudeeltey (neg heseg Taiwand Mongolchuudiig ochihoor ni "eh orondoo tavtay moril" geed gadaad passportiig ni huraaj avaad BNHU-iin irgenii unemleh olgodog baisan yum gene lee). Hervee ta buhen sanaj baigaa bol sayhan 2002 ond Taiwan eh gazriin Hyatad hemeeh todorhoiloltoosoo Mongoliig avch hayasnaar enehuu teneglel etses bolson tuuhtey. Tegeed etsest ni helehed 1961 ond unuuh oros ah nar maani Mongoliig hervee UN-d elsuulehguy bol shineer turun garch bui Afric-iin ornuudiin gishuunchleliig boycott hiine gesen shahaltaar BNHU veto-goo tataj avan tuurga tusgaar Mongol oron maani delhii niited huleen zuvshuurugdsun bulgee.